Nέο βήμα προώθησης των τουρκικών συμφερόντων στο Αιγαίο

 

Πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Άγκυρα το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Αυτό σηματοδότησε την εμβάθυνση του ενδοτισμού της κυβέρνησης Μητσοτάκη σε συνδυασμό με τη διεύρυνση των τουρκικών επεκτατικών διεκδικήσεων σε βάρος της Ελλάδας. Διεξάχθηκε σε μια περίοδο όπου το διεθνές δίκαιο τείνει να αντικατασταθεί από τη δύναμη του ισχυρότερου, τα ρηγματωμένα ευρωπαϊκά «στηρίγματα» της χώρας στρέφουν το βλέμμα τους προς την Τουρκία, ο ηγέτης της οποίας διαθέτει επιπλέον και την ξεχωριστή φιλία του «νέου σερίφη» Τραμπ.

Ταυτόχρονα τις παραμονές της συνάντησης, η Άγκυρα προχώρησε προκλητικά στη ντε φάκτο διχοτόμηση του Αιγαίου με την έκδοση ΝΑVTEX αόριστης χρονικά διάρκειας, χώρισε αυθαίρετα το Αιγαίο στον 25ο μεσημβρινό, ενώ ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, Τσελίκ, επαναλαμβάνει την τουρκική απαίτηση για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και ο υπουργός Εξωτερικών, Φιντάν, παρεμβαίνοντας αλαζονικά στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας κατηγορεί τον υπουργού Άμυνας, Δένδια, ότι εμποδίζει την ανάπτυξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Στην ενορχηστρωμένη παράσταση με τις παραπλανητικές δηλώσεις εφησυχασμού Μητσοτάκη και Ερντογάν οι δυο πλευρές εμφανίστηκαν να διατηρούν τις θέσεις τους μένοντας σε θέματα «χαμηλής πολιτικής» και «θετικής ατζέντας». Ωστόσο, το κείμενο της κοινής δήλωσης, που αποτελεί επανάληψη της διακήρυξης των Αθηνών, ενισχύει τα θεμέλια κατοχύρωσης της συγκυριαρχίας στο Αιγαίο. Αναφέρεται: «Η Τουρκία και η Ελλάδα επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για βελτίωση των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, ώστε να αποφευχθεί πιθανή κλιμάκωση και κίνδυνοι για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων». Τα ίδια υποστήριζαν και με τη Διακήρυξη των Αθηνών το Δεκέμβρη του 2023 για αποφυγή μονομερών ενεργειών. Διατυπώσεις που δεν απέτρεψαν την Τουρκία να εμποδίσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου με τα γνωστά επεισόδια της Κάσου και να απαιτεί δικαιοδοσία ακόμα και για τη διασύνδεση μεταξύ των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.

Μάλιστα το κοινό ανακοινωθέν, μπερδεύοντας κυριαρχικά δικαιώματα με επιχειρηματικές δραστηριότητες, αναφέρεται σε ευκαιρίες συνεργασίας. Γράφεται συγκεκριμένα: «Και οι δύο χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν υφιστάμενες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας -ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ανανεώσιμες πηγές- με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας».

Εξάλλου ο Ερντογάν, διαγράφοντας το «Μητσοτάκης γιοκ», αποκάλεσε τον συνομιλητή του «πολύτιμο φίλο» και έκφρασε την πεποίθησή του ότι «θα σημειωθεί πρόοδος στην επίλυση των αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο», βάζοντας σε διαπραγμάτευση ολόκληρο το πακέτο των επεκτατικών φιλοδοξιών της Τουρκίας και ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι συμμερίζεται την αισιοδοξία του.

Και ενώ ο Ερντογάν επέμενε να χαρακτηρίζει τη μειονότητα της Θράκης «τουρκική» και να απαιτεί τη «λύση δύο κρατών» για την Κύπρο, ο «πολύτιμος φίλος» του απάντησε με τα τετριμμένα για τη συνθήκη της Λοζάνης και τις ατελέσφορες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Για το πακέτο των «αλληλένδετων προβλημάτων» επανάλαβε την πάγια θέση της ελληνικής πλευράς ότι αναγνωρίζει σαν μόνη διαφορά για διαπραγμάτευση την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ζήτησε την άρση του casus belli, δίχως όμως να αναφερθεί στο δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια ούτε και στα επίμαχα δικαιώματα των νησιών που η Τουρκία εντάσσει σε αδιευκρίνιστο καθεστώς κυριαρχίας. Με νωπό το έγκλημα στη Χίο χαιρέτησε τη «συνεργασία» στο μεταναστευτικό.

Εποικοδομητική συνεργασία στα πλαίσια του ΝΑΤΟ

Στην Κοινή Δήλωση αναγνωρίζεται το ΝΑΤΟ σαν βασικός ενορχηστρωτής των «ήρεμων νερών» που καθορίζει και το πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Επισημαίνεται: «Η Τουρκία και η Ελλάδα επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να εργαστούν εποικοδομητικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως δύο Σύμμαχοι, μεταξύ άλλων ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Άγκυρας που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8 Ιουλίου 2026 στην Τουρκία».

Στο πλαίσιο αυτό η πρόσκληση του Ερντογάν στο επίσημο γεύμα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου υπογραμμίζει την αποδοχή της Τραμπικής εποπτείας, καθώς υπενθυμίζει την παρουσία του Βαρθολομαίου στον Λευκό Οίκο στη διάρκεια της συνάντησης Ερντογάν- Τραμπ.

Οι δυο πλευρές δεν παρέλειψαν να αναφερθούν και στα φλέγοντα θέματα της περιοχής, τη Συρία και την Παλαιστίνη. Ωσεί παρόντες στη συνάντηση οι Νετανιάχου και Τραμπ, που την ίδια ώρα συνομιλούσαν στον Λευκό Οίκο για Ιράν και Γάζα.

Ο Μητσοτάκης ζήτησε από την κατοχική Τουρκία (το σφαγέα των Κούρδων με την ανοχή των ΗΠΑ) συντονισμό «για την ανοικοδόμηση της Συρίας» και σαν φερέφωνο του Νετανιάχου επανέλαβε ότι το δολοφονικό Ισραήλ «έχει το δικαίωμα να ζει με ασφάλεια». Αναμασώντας το ευχολόγιο για αναγνώριση μιας «μεταρρυθμισμένης» Παλαιστινιακής Αρχής κατάληξε να ζητήσει «πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και εξάλειψη της τρομοκρατίας» στη Γάζα.

Δεν αποτελεί σύμπτωση ότι ακριβώς μετά την επιβεβαίωση των «ήρεμων νερών» στην περιοχή και κατά συνέπεια της ελαχιστοποίησης του λεγόμενου γεωπολιτικού ρίσκου «έπεσαν» οι υπογραφές για έρευνες και γεωτρήσεις στο Ιόνιο και Νότια της Κρήτης με τη Chevron. Από την άλλη πλευρά o Ερντογάν, αφού αποχαιρέτησε τον Μητσοτάκη, έκανε μία «φλογερή ομιλία» στην οποία θυμήθηκε την «Κόκκινη Μηλιά»! Σύμβολο της τουρκικής κυριαρχίας και έσχατο στόχο εθνικιστικής επέκτασης, που περιλαμβάνει το σύνολο των συνόρων της οθωμανικής καρδιάς.

Ορόσημα παραχωρήσεων

1997 Μαδρίτη: Η κυβέρνηση Σημίτη αναγνωρίζει νόμιμα συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο.

1999 Ελσίνκι: Η κυβέρνηση Σημίτη ζητάει την παραπομπή των εκκρεμών διαφορών και συναφών θεμάτων (σήμερα αλληλένδετων) στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης

2023 Αθήνα: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογεί την αποφυγή μονομερών ενεργειών για θέματα που ενοχλούν την Τουρκία.

2026 Άγκυρα: Διαπιστώνεται πρόοδος στην επίλυση των «αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο».