Όταν η Αιθιοπία αρνήθηκε τα δανεικά του Βρετανικού Μουσείου

Η πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη, μέσω συνέντευξής του στον Observer, για δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα, δεν είναι φρέσκια ιδέα. Για την ακρίβεια είναι η πάγια τακτική του Βρετανικού Μουσείου, απέναντι σε οποιαδήποτε χώρα διεκδικεί την επιστροφή αντικειμένων που λεηλατήθηκαν. Κάποιες χώρες, όπως η Αιθιοπία, αρνούνται να το αποδεχτούν.
Τα αντικείμενα που διεκδικεί η Αιθιοπία λεηλατήθηκαν στη μάχη της Μακντάλα το 1868. Έπειτα από την ήττα και την αυτοκτονία του αυτοκράτορα της Αιθιοπίας Τεουοντρος Β΄, τα στρατεύματα της Βρετανικής αυτοκρατορίας κατέλαβαν το οχυρό και έφυγαν με εκατοντάδες θρησκευτικά αντικείμενα και κοσμήματα. Τα περισσότερα εξ αυτών έχουν καταλήξει σε μουσεία, ειδικά στο Βρετανικό. Τους στρατιώτες συνόδευε μάλιστα και εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου, για να αγοράζει πρώτος τα καλύτερα κομμάτια.

Φωτογραφία του AP που δείχνει ένα 300 ετών χειρόγραφο αντίγραφο του Βιβλίου των Ψαλμών, γραμμένο στην αρχαία αιθιοπική γλώσσα Ge’ez. Το βιβλίο ήταν ανάμεσα στους εκατοντάδες θησαυρούς που λεηλάτησαν οι βρετανικές δυνάμεις από την Αιθιοπία το 1867

Η Αιθιοπία έχει επανειλημμένα ζητήσει την επιστροφή των αντικειμένων, όπως και η Νήσος του Πάσχα για ένα κεφάλι αγάλματος Μοάι που λεηλατήθηκε συμπτωματικά το ίδιο έτος. Το ίδιο ζητά και η Νιγηρία για τα ορειχάλκινα αντικείμενα και τα γλυπτά του παλατιού του Μπενίν, που η Βρετανική αυτοκρατορία λεηλάτησε στα τέλη του 19ου αιώνα.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις το Βρετανικό Μουσείο αρνείται πεισματικά έστω και το ενδεχόμενο μόνιμης επιστροφής των αντικειμένων, αντιπροτείνοντας τον δανεισμό τους. Ακριβώς το ίδιο που, με «πρωτοβουλία» του Έλληνα πρωθυπουργού, επιχειρεί να προτείνει η Ελλάδα.
Σε αντίθεση με την Ελλάδα όμως, οι χώρες αυτές θεωρούν τέτοιες προτάσεις ως υποτιμητικές. Το 2018, έπειτα από μία ακόμα νύξη για την προοπτική δανεισμού, η κυβέρνηση της Αιθιοπίας είχε αρνηθεί μέσω της υπουργού Χιρούτ Βολντεμαριάμ. «Αυτό που έχουμε ζητήσει είναι η αποκατάσταση της κληρονομιάς μας, που λεηλατήθηκε από τη Μακντάλα πριν 150 χρόνια. Παρουσιάσαμε το αίτημά μας το 2007 και ακόμα περιμένουμε», ήταν τα λόγια της.
Ο διευθυντής του Εθνικού Μουσείου της Αιθιοπίας, Εφρέμ Αμάρε, προσέθεσε «Είναι ξεκάθαρα γνωστό από που προήλθαν αυτοί οι θησαυροί και σε ποιον ανήκουν. Η απαίτησή μας δεν ήταν ποτέ να τα δανειστούμε. Η απαίτηση της Αιθιοπίας ήταν πάντα η επιστροφή αυτών των παρανόμως κτηθέντων θησαυρών. Όχι να τα δανειστούμε».